Satranç 365

Yeni yılın ilk büyük turnuvası olan ‘’Tata Steel Satranç Turnuvası’’, 2 Şubat Pazar günü yapılan son hamlelerle birlikte tamamlandı. Son şampiyon D. Gukesh’in de oynadığı “Ustalar Grubu” tüm Dünya’nın ilgisini çekse de bizler için “Meydan Okuyanlar Grubu” oyunları çok daha ilgi çekiciydi. Çünkü 2023-24 yıllarında bu grupta oynayan Mustafa Yılmaz’ın bayrağını devralan genç yıldızımız Ediz Gürel, bu sene ülkemizi “Meydan Okuyanlar Grubunda” temsil etti.

Kaynak: https://www.instagram.com/turkishchess/

Bu yazımda Ediz’in, “Satrancın Messi’si” olarak kabul edilen Dünya’nın en genç IM olan sporcusu Arjantinli Faustino Oro’ya karşı olan mücadelesini sizlerle paylaşacağım.

IM Faustino Oro (2447) vs GM Ediz Gürel (2624) – 9. Tur – 28.01.2025

1.d4 d5 2.c4 e6

Bu turnuva da Ediz’in açılış repertuarını geliştirdiğini ve rakipleri için sürpriz sayılabilecek varyantlar tercih ettiğini gördük. F. Oro, genellikle e4 hamlesiyle oyuna başlarken, Ediz’in Slav sistemlerini sevdiği için ilk hamlede d4 ile oyuna başlamış olabilir. Aslında Ediz’in bu açılış derinliği üst seviye sporcuların hepsinde var olan bir özellik ve rakiplerinin maç öncesi işlerini çok daha zor hale getiriyor.

3.Af3 Af6 4.g3 (D)

Catalan Açılışına giriş yapıldı.

F. Oro daha önce Catalan Açılışını turnuvalarda tercih etmedi. Sanırsam bu oyunda hem Ediz’i şaşırtmak hem de Ediz’in 2024 FİDE Dünya Takımlar Şampiyonasında D. Dubov’a karşı oynadığı oyuna hazırlık yapmış olabilir.

Oyunu merak eden okuyucularımız için;

https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=2741276

4…dxc4 5.Fg2 Ac6 6.0-0 Kb8 (D)

Ediz, D. Dubov ile oyunundaki gibi devam ediyor. Hamlenin amacı ise oldukça basit, hem tehlikeli h1-a8 çaprazından uzaklaşmak hem de b5 sürerek fazla piyonumuz olan c4 piyonunu desteklemek.

7.e3

F. Oro, daha az tercih edilen bir devam yoluna giriş yaptı. Ana hamle ise 7.Ac3 idi.

7…Fe7 8.Ve2 b5 9.b3 cxb3 (D)

Konum tamamen dengelidir. Çünkü Ediz, double piyonundan kurtuldu. Tabii ki de piyon fazlası olduğundan dolayı siyahın kazanç veya üstün bir konumda olduğunu söyleyemeyiz. Çünkü taşlarını uyumlu bir şekilde çalıştırması çok da kolay gözükmemekte; Yine de ne olursa olsun piyon, piyondur. Bundan sonra F. Oro’nun daha dikkatli oynaması gerekmektedir.

10.axb3 a6 11.Fb2

11.Fd2 çok daha işlevsel bir hamleydi. Bu sayede beyaz vezir kanadını çok daha iyi kontrol edebilirdi. Bu hamleyi incelemek isteyen okuyucularımız için K. Sasikiran ile V. Topalov arasında Minsky Olimpiyatlarından oynanan karşılaşmaya bakabilirler.

11…0-0 12.Kc1 Fb7 13.Abd2 Ab4 14.Ae5 Fxg2 (D)

Beyaz kareli filleri değişmek, siyah için önemli bir başarıdır. Bu fikirle alakalı bir başka örnek oyunu sizlere sunmak istiyorum.

Arjun Erigaisi vs Adhiban Baskaran – Aeroflot Open - 2020

https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1992532

15.Şxg2 Kb6 16.e4 (D)

Genç Arjantinliden ilginç bir tercih! Genellikle bu konumda 16.Fa3 hamlesi tercih edilirken, F. Oro, S. Sevian’ın internet satrancında denediği bir hamleyi tercih etmek istedi.

16…Vb8N (D)

Ediz’in hazırlıklarının bittiğini söyleyebiliriz. Analizlerde ...Fd6 ya da …Ad7 hamlelerinin daha iyi olduğu görsek de Ediz’in tercihinin çok mantıklı olduğunu oyun ilerledikçe daha net göreceğiz.

17.Şg1 ?!

F. Oro için konumu dengede tutmak, Fa3 hamlesi ile mümkün olacaktı.

17…Vb7 18.Kd1?! Kd8 (D)

F. Oro’nun kötü sayılabilecek son 2 hamlesini çok iyi cezalandıran Ediz, ilk defa ciddi bir üstünlük elde etmeyi başardı. Şimdi Ediz, …Ac2 ile d4 piyonunu kazanmayı tehdit ediyor.

19.Kac1 a5

Bu konumda Ediz’in …Ac6 oynayarak taş değişmeye başladıktan sonra …a5 sürmesi daha etkili olacaktı. Örnek bir varyant vermek gerekirse 20.Axc6 Kxc6 21.Kxc6 Vxc6 22.Kc1 Vb6 23.Şg2 a5 (D)

20.Aef3 ?!

F. Oro, şüpheli hamlelerine devam ediyor ancak bilgisayar analizlerinin gösterdiği g4 ya da h4 hamlelerini tahtada bulabilmek hiçte kolay değil.

20…h6

Ediz, kuvvetli hamleleri yapmaya devam ediyor. Oyun neredeyse tamamen kazanç olmaya yakın durumda!

21.h3 a4 (D)

Bu hamlenin çok kritik olduğuna inanıyorum. Bence Ediz …Ka6 hamlesi ile konumu geliştirmeye devam etmeliydi. Çünkü oyunda da göreceğiz gibi devamında F. Oro, 23.Fa3 hamlesi ile uzak geçer olan a piyonunu bloke edecek ve konumu savunma şansı yakalayacak.

22.bxa4 bxa4 23.Fa3 (D)

23…Ff8

Konumdaki avantajı devam ettirmek adına …Ac6 oynayarak hemen filleri değişmek çok daha iyiydi.

24.Kc4 Va6 (D)

25.Ve3 Kb5

…Fd6 ya da …Kb7 hamlelerinden biri daha iyiydi. Ancak konum o kadar zor ki, bilgisayar analizlerinin beğenmediği bu tip hatalar yapmak oldukça doğaldır.

26.Kdc1 Ae8 27.Şg2 Va8 (D)

28.Ka1 Fd6 29.Kcc1 Kdb8 30.Ve2 c5

Ediz, konumu ilerletmek adına denemelerde bulunmaya devam ediyor. Tabii ki de büyük üstünlüğümüzü kaybettik ancak konum pratik açıdan oynaması halen zor.

31.Ac4 Ff8 32.Fb2?! (D)

F. Oro’dan bir ciddi hata daha geldi. 32.dxc5 Kxc5 33.Ace5 ile birlikte konumu dengeli tutmak adına savaşabilirdi.

32…cxd4 33.Axd4 K5b7

…Kc5 hamlesi Ediz için daha iyi olacaktı. Çünkü  kuvvetli …Va6 fikrini isteyecekti.

34.Fa3 Kc7

Oyun tekrardan kazanca döndü. Yine de dikkatli oyuna devam etmek gerekiyor.

35.Ae5 Kxc1 36.Kxc1 Af6 (D)

Ediz, kazanan tek hamleyi oynadı.

37.f3 Kb7? (D)

Büyük üstünlüğü kaybettiğimiz an’lardan biri. …Vb7 ya da …Fd6 hamlelerinden biri büyük avantajımızı devam ettirecekti.

38.Kc4? Kb6

Ediz, rakibinin hatasını süre baskısının da etkisi nedeniyle değerlendiremedi. Rakibin hatasını cezalandıran 38…Ac6! 39.Aexc6 Fxa3 (D) hamlelerinden sonra artık uzak a geçeri oyunu kazandırmaya yetecekti.

39.Vd2 Vb8 40.Ag4 Axg4 41.hxg4 Vb7 42.Ac2? Axc2 43.Ff8

Kaynak: https://www.instagram.com/turkishchess/

43…Ae1+ ? (D)

Oldukça insani bir hamle olsa da bilgisayar analizleri Ediz için muhteşem bir kazanç önerdiler. 43…Kb1!! 44.Kxc2 Vb5 (D) beyaz şahın zayıflığından faydalanırken, rakibin f8 fili sayesinde son sıradan şahımıza herhangi bir tehlike bulunmamakta.

 

Gerçekten inanılmaz bir konum

44.Vxe1 Şxf8 45.Kxa4 (D)

45…Kb2 46.Şh3 Şg8 47.Ka3 Vb5 48.e5?! 49.Ke2? (D)

İnsanlar için zor, makineler için kolay olan 49…g6! hamlesini oynamadığı için Ediz, tüm üstünlüğünü kaybetti. Tabii ki de pratik satranç ile makine satrancı arasındaki farkı oyun sonunda çok net göreceğiz. Ediz, piyon kazanmayı tehdit ederek tüm pratik şanslarını kullanmak istedi.

49.Vc3 Kxe5 50.Vd3 (D)

50…Vxd3 51.Kxd3 Ke2 52.f4 Kf2 53.Kd7 Şf8 54.Ka7 Kb2 55.Kc7 Kf2 56.Ka7 g6 57.Kb7 Şg7 58.Kb5 Kd2 59.Ka5 Şf6 60.Kb5 g5 61.Kb4 Kf2 62.Ka4 Ke2 63.Kb4 Şg6 64.Ka4 Kf2 65.Kb4 h5 66.fxg5 hxg4+ 67.Şxg4 Kf5 68.Ka4 Kxg5 69.Şf3 Kb5 70.Kg4+ Şf6 71.Ka4 Kb3+ 72.Şf2 Şg5 73.Ka7 Şg6 74.Ka5 f6 75.Ka6 Şf5 76.Ka8 Kd3 77.Ka4 e5 78.Ka6 Kb3 79.Kc6 Kb2+ 80.Şe3 Kb3 81.Şf2 e4 82.Kc4 Kf3+ 83.Şg2 Şe5 84. Ka4 Kd3 85.Şf2 f5 86.Ka5+  Kd5 (D)

En iyi savunma hamlelerini oynamasa da F. Oro, bu konuma kadar pozisyonu savunmayı başardı. Oyunun 7. saatine yaklaşırken, yorgunluk kendini belli etti ve F. Oro’dan inanılmaz bir hata geldi.

87.Ka4? (D)

Ne derler bilirsiniz. “Son hatalı hamleyi yapan, oyunu kaybeder!” Maalesef satrancın böyle acımasız tarafı var. Çok iyi savaşsanız bile tek bir hata tüm iyi hamleleri boşa çıkartıyor. Savunmak adına F. Oro, Ka2 ya da Ka8 hamlelerinden birini tercih etmeliydi.

87…Kd2+ 88.Şe3 Kg2 89.Ka5+ Şf6 0-1

Satrancın geleceği 2 yıldızdan, 7 saatlik muhteşem bir karşılaşma.

 

Aslında bu kare tüm yapılan hamlelerden çok daha kıymetli. Kurucu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK’ün de dediği gibi “Ben sporcunun zeki,çevik ve aynı zamanda ahlaklısını severim”

Ediz, tam olarak bu niteliklere sahip bir genç, sadece iyi satranç oynadığı için değil, çok saygılı ve mütevazi olmasından dolayı onunla bir kez daha gurur duyuyoruz.

Ediz’in Turnuva Performansı:

Son zamanlarda satranç organizasyonları 64 karenin içindeki dramalardan çok, tahta dışı dramalarıyla gündem olmakta. Özellikle de Özbek GM Nodirbek Yakubboev’in 4. turda Hint kadın satrancının yükselen ismi GM Rameshbabu Vaishali’nin oyun başlarken elini sıkmaması gündem oldu.

1 yıl öncesinde ise N. Yakubboev’in, bir başka Hintli kadın sporcu olan IM Divya Deshmukh’un elini sıktığı öğrenildi.

Kaynak: https://x.com/hasmatchess

Olaylı alakalı Özbek ustanın açıklaması; “Dini sebeplerden ötürü kadınların elini sıkmıyorum. Eğer kötü anlaşıldıysa özür dilerim. 2023’te Divya’nın elini sıkmam bir yanlıştı. Satranç haram değil.” şeklinde oldu. Açıklamalarından sonra N. Yakubboev, tüm sosyal medya hesaplarını kapattı. Günümüz profesyonel satranççıların sosyal medya kullanımı konusunda uzman kişilerden yardım alması gerektiğine inanıyorum.

GM R. Vaishali ile olan karşılaşmasını merak ediyorsanız, sizlerle son konumu paylaşmam yeterli olacaktır.

 

Tabii ki de bu drama çok uzun sürmedi ve Özbek usta hem R. Vaishali’den hem de Divya Deshmukh’dan özür dileyerek, konuyu tatlı bir şekilde kapatmış oldu.

Kaynak: https://x.com/ChessbaseIndia

Tabii ki de tahta içi dramaları oldukça fazla olan bir turnuva izledik. Özellikle de “Ustalar Grubunda” yapılan kaba hatalar turnuvaya damgasını vurdu diyebiliriz. Bu hatalardan en epik olanı son şampiyonumuz D. Gukesh’in, hemşerisi genç yetenek R. Praggnanandhaa ile oynadığı son uzatma oyunundan oluşan konumu sizlerle paylaşmak istiyorum.

Bu konumda D. Gukesh, …h5 oynayarak beyaz atın g4 karesine zıplamasını engellemeliydi. Fakat şampiyondan inanılmaz bir hata geldi, 51…Ad3?? (D)

Tamamen kayıp konuma geçen D. Gukesh, bir de 52.Ag4+ Şg5?! 53. Axe5 Şf4? (D)

 

hamlesinden sonra d3 atını da boşa verince artık hiç savaşma şansı kalmadı ve birkaç hamle sonra da oyunu terk etti. Bu sonuçla birlikte yeni yılın ilk kuvvetli turnuvasının kazananı Rameshbabu Praggnanandhaa oldu.

 

FİNAL SIRALAMALARI

Turnuvada oynanan oyunlara ulaşabilmek için:

https://lichess.org/broadcast/tata-steel-chess-2025--masters/jR0BiOwR

 

https://lichess.org/broadcast/tata-steel-chess-2025--challengers/KkusNkJN

 

 

 

Yazar: Baran DEMİR