Satranç 365

2024-2025 sezonu Türkiye İş Bankası Satranç Süper Ligi büyük bir mücadeleye sahne oldu. Ligle ilgili genel bilgiler, takımların tanıtımı hakkında daha fazla isteyenler iki kısma ayırdığımız haber serimizin ilk kısmına buradan ulaşabilirler.

Hukukçu Fenerbahçeliler Spor Kulübü çok iyi başladığı ligde zirvenin en kuvvetli ekiplerinden Pamukkale Üniversiteli Satranç Ve Akıl Oyunları Spor Kulübü ve Bayegan Pendik Satranç Spor Kulübü ile arka arkaya 10 ve 11. Turlarda karşılaştı. Hukukçu Fenerbahçelilerin Denizli ekibiyle olan maçında IM Alparslan Işık’ın IM Adar Tarhan’ı yendiği üçüncü masadan Fenerbahçe’nin hanesine +1 yazılırken, ikinci masada Denizli takımının oyuncusu GM Alexey Sarana’nın GM Vahap Şanal’ı yenmesi ve diğer masalarda da berabere olmasıyla beraber maç 3-3 berabereyle bitti. Bu beraberlikten sonra 11. Turda İstanbul ekibiyle karşılaşan Hukukçu Fenerbahçeliler 4,5 – 1,5’luk ağır bir mağlubiyet alarak şampiyonluk hedeflerine ağır bir darbe aldı. Fenerbahçe’nin 1. Masası GM Andreikin, rakibi GM Mamedyarov’un hatasını şık bir şekilde değerlendirerek çok önemli bir galibiyete imza atsa da 2. Masada GM Rapport’un beyaz taşlarlar GM Vahap Şanal’ı yenmesi; 3. Masada GM Mustafa Yılmaz’ın IM Alparslan Işık’ı yenmesi; Kadın masasında GM Jiner Zhu’nun WGM Mobina’yı yenmesi ve GM Ediz Gürel’in çok şık 37…Vf2+ hamlesiyle GM Lazavik’e aldığı galibiyetle birlikte İstanbul ekibi maçı 4,5-1,5 kazanmayı bildi.

12. Turda ise zirve yarışının kilidi mahiyetinde olan Pamukkale takımı ve Bayegan Pendik ekibi karşılaştı. Masa eşlendirmelerinde Türklerle Türkler, yabancılarla da yabancılar karşılaştı. Pamukkale’nin beyaz olmasıyla ilk masada beyaz taşlarla rakibi GM Mamedyarov’a karşı hamle yapan GM Esipenko açılıştan kötü çıkıp kayıp konuma düşse de ortaya koyduğu dirençle rakibini eşit kale oyunsonuna sokup doğru teknikle berabere kalmayı başardı. 2. Masada Bayegan’ın oyuncusu GM Richard Rapport rakibi GM Alexey Sarana karşısında tercih ettiği kapalı Sicilya açılışından itibaren avantajını arttırdı ve güzel bir galibiyet kaydetti. 3. Masada Milli takım oyuncularımızdan GM Yağız Kaan Erdoğmuş ile GM Mustafa Yılmaz arasında oynandı. İki oyuncunun da formda olarak girdiği mücadelede Pamukkale formasıyla oynayan GM Erdoğmuş İspanyol açılışının gecikmeli kırışmalı varyantında bilgisayara göre eşit ama oldukça asimetrik ve dinamik bir pozisyondan kazanmayı bildi. 4. Masada turnuvayı namağlup bitiren GM Emre Can ile GM Batuhan Daştan karşılaştı. Açılıştan hafif üstün çıkan GM Emre Can uzun ve zorlu mücadelede rakibinin yaptığı hatayı iyi değerlendirerek girdiği kale finalini kazandı. Kadın masasında o ana kadar turnuvada oynadığı her oyunu kazanan GM Jiner Zhu ile IM Polina Shuvalova karşılaştı. İskoç açılışından sonra beyazın minimal bir avantajla girdiği kale-at oyunsonunda GM Zhu’nun hatasını değerlendiren IM Shuvalova Pamukkale ekibi adına önemli bir galibiyete imza attı. Genç masada ise GM Ediz Gürel ile IM Adar Tarhan karşı karşıya geldi. GM Gürel’in İspanyoluna Berlin devamyoluyla cevap veren IM Tarhan, siyahların şah kanadındaki aktivitesi için bir piyon feda etti. Sonrasında girilen kale oyunsonunda vezir kanadındaki piyon üstünlüğünü değerlendiren GM Gürel oyunu kazanarak bu “kanlı” maçta takımının 3,5-2,5 galibiyetine mühim bir katkıda bulundu.

Süper Lig sürerken isim zikredilerek yapılan hile suçlamaları oldu. Bir oyuncuyu hileyle itham etmek oldukça ağır bir ithamdır. Böylesi bir suçlama sadece oyuncunun oynadığı turnuvadaki performansıyla ilgili değil, oyuncunun kişiliği ve karakterine karşı bir ithamdır. Günümüzde, özellikle internet satrancında yapılan suçlamalar maalesef çok alelade ve yaygın bir hale bürünerek gerçek ağırlığını yitirmişe benzemektedir. Fakat masa başı satrancında yapılan hile ithamları ağırlığını internette yapılanlarla karıştırmamak lazım. Dolayısıyla mesnetsiz, herhangi bir delil sunulmadan ifade edilen kanaatler suçlanan oyuncuların kariyerlerini dahi bitirebilir. Bununla ilgili satrançseverlerin aklına gerek Türkiye’den gerekse yurtdışından bir sürü örnek gelecektir. Satrançta hile, önemli ve çözülmesi gereken bir mesele olmakla birlikte bunun yapıcı olması elzemdir. Hileye önlem alabilecek merciler bellidir ve önerilerin bu mercilere iletilmesi ve sadece kamuoyunun bilinçlendirilmesi amacıyla insanların zan altında bırakılmaması gerekir.

Final sıralamasında 13 galibiyet 1 mağlubiyet ile Bayegan Pendik Satranç Spor Kulübü şampiyon oldu. Geçen sezonun üzerine gelen bu şampiyonluk Bayegan Pendik'i arka arkaya şampiyon yaparak uzun süredir kimsenin yapamadığı bir başarıya erişmelerini sağladı. 12 galibiyet 1 beraberlik ve 1 mağlubiyet neticesinde 25 puan toplayan Hukukçu Fenerbahçeliler Spor Kulübü 2. oldu. Pamukkale Üniversiteli Satranç Ve Akıl Oyunları Spor Kulübü ise 10 galibiyet 3 beraberlik ve 1 mağlubiyetle 3. oldu. Düşme hattında ise bu sene Süper Lig’e katılmayan Deniz Su Satranç Spor Kulübü’nün yanında 1 galibiyet ve 3 beraberlikle 5 puan toplayan Bursa Deneyim Spor Kulübü 15. sırayı alarak küme düştü. Küme düşme yarışındaki en büyük heyecan ise Süper Lig’e veda edecek son kulübün kim olacağıydı. Taş Duvar Spor Kulübü ile İzmir Altyapı Satranç Spor Kulübü’nün aralarında verdiği ligde kalma mücadelesinde İzmir ekibi 3 galibiyet ve 1 beraberlikle, Taş Duvar ekibiyse 1 galibiyet ve 5 beraberlikle 7’şer puan toplayarak ligi bitirdiler. Masa puanları toplamında Taş Duvar rakibinden avantajlıydı ise de ilk eşitlik bozma kuralı olarak aralarındaki maça bakılıyor. İzmir Altyapı’nın birinci turda Taş Duvar’ı 3,5-2,5 skorla yenmiş olmasından ötürü ligde kalma savaşını İzmir ekibi kazanmış oldu ve Süper Lig’in köklü ekiplerinden Taş Duvar bu sezon küme düşmüş oldu.

Takımların final sıralaması:

Masa derecelerinde ise birinci masada sıralama şöyle oldu:

 

İkinci masa derecelerinde ise IM Arda Çamlar'ın göz kamaştırıcı performansla 2. masa birincisi olurken aynı zamanda ilk GM normunu da almayı başardı. Kendisini tebrik ediyor, kısa zamanda normlarını tamamlayıp GM olmasını diliyoruz.

 

Üçüncü masanın en kuvvetli oyuncuları ise aşağıdaki gibi sıralandı. Burhaniye Satranç Spor Kulübü'nün 3. masasında oynayan FM Atakan Mert Biçer de 13 turda 8 puan toplarken gösterdiği 2469'luk elo performansıyla IM normu kazanmayı başardı. Kendisini tebrik eder, kısa zamanda IM olmasını temenni ederiz.

 

Dördüncü masadaysa:

 

Kadın masasında dereceye giren sporcular ise:

 

Genç masadaki final sıralama:

Lig'deki performansıyla alkış toplayan IM Çamlar'ın oyununu Baran Demir siz değerli okuyucularımız için analiz etti.

IM Edvin Trost (2476) vs IM Arda Çamlar (2458)

1.e4 c5 2.Af3 e6 3.d4 cxd4 4.Axd4 Af6 5.Ac3 Fb4 (D)

Sicilya Savunması, Açmaz (Pin) Varyantı! Bu varyantı yaklaşık 10 yıl önce çalışmıştım. Referans oyunları incelerken de ilk defa Fordham Üniversitesinde profesör olan FM Robert I. Reynolds’ın oynadığını görmüştüm. Kendisi aynı zamanda yazışmalı satrançta da IM unvanına sahiptir. Fakat analiz motorlarının gelişmesiyle birlikte siyahla oynamanın daha zor olduğu anlaşıldı ve popülaritesi kaybetti. Fakat modern satrancın en orijinal ve korkusuz sporcularından biri olan Hintli süper GM Arjun Erigaisi’nin tekrar oynaması varyantı ilgi çekici bir hale getiriyor. Oyunumuza dönecek olursak iki tarafın da tecrübesinin çok az olduğu sizlere söyleyebilirim. Bu yorumu sporcuların oyunlarını araştırırken bu konum ile ilgili herhangi bir oynanmış oyun bulamamam üzerine yapıyorum.

Arda, bu kararı verirken bence hem rakibini şaşırtmak hem de dinamik bir konum elde etmek istedi. Bilgisayar analizinin beyazı beğenmesine rağmen Arda’nın bu tercihi kendine olan güvenini gösteriyor.

6.e5 Ad5 7.Vg4 Şf8 (D)

8.Fd3 d6 9.0-0! (D)

Sürelere dikkat ettiğimiz zaman anlıyoruz ki taraflar teoriye oldukça hâkimler. Beyaz bu konumda gelişim üstünlüğünü devam ettirebilmek adına piyonu feda ediyor. Açılışta elde ettiği üstünlüğü devam ettiren yegane hamle de buydu. Eğer bunun yerine daha pasif hamleler tercih etseydi ibre siyaha dönmeye başlardı. Örnek olarak 9.exd6? h5 10.Vg5 Vxg5 11.Fxg5 Axc3 12.a3 Ab5+ 13.axb4 Axd4 (D) varyantından sonra siyah materyal kazanarak kazanç konum elde ederdi.

Bir başka varyant ise 9.Fd2?! dxe5 10.Ade2 (10.Af3? f5! -+) h5 11.Vh3 Ad7 12.0-0-0 A7f6 (D) hamlelerinden oluşmaktadır ve beyazın piyona karşılık bir kompanseye sahip olduğunu düşünmüyorum.

9…Fxc3 10.bxc3 dxe5 11.Ab5! (D)

Edvin, kuvvetli oyununa devam ediyor. Açıkçası ben halen hazırlığının bir parçası olduğuna inanıyorum. Çünkü bu kadar dinamik konumu bilmeden hızlı oynamak çok mantıklı değil. Eğer beyaz dikkatsizce 11.Fa3+?! (D) oynaysadı tüm avantajını kaybederdi.

Bunun sebebi ise 11…Şg8 12.Ab5 h5 13.Vf3 (13.Vg3 Ac6 14.h4 Af4 =) Fd7 14.c4 Af4 15.Vxb7 Ac6∞ (D) varyantının oldukça karmaşık olmasıdır.

 

Arda’nın tam olarak böyle belirsiz ve keskin konumlara ulaşmak istediğini düşünüyorum.

11…Ac6 12.Fa3+?! (D)

Edvin, hazırlığının bitmesiyle birlikte tüm avantajını kaybetti. Bu konum aslında 2020 yazışmalı satranç karşılaşmasında 1 kere oynanmıştı ve oyun 12.Vf3 hamlesiyle devam etmiş ve 24 hamlenin sonunda beyaz galibiyete ulaşmıştı.

12…Şg8 13.Ad6 (D)

Edvin, son 2 hamlesiyle birlikte elde ettiği tüm avantajı kaybetti. Her ne kadar bilgisayar değerlendirmesinde 13.Ad6 ile aynı değere sahip olsa da 13.Vf3 (D) hamlesinin daha zorlayıcı olduğuna inanıyorum.

 

Örnek bir varyant ile neden bu fikirde olduğumu siz değerli okuyucular ile paylaşmak istiyorum. 13…Vf6 14.Vxf6 gxf6 15.c4 Af4 16.Ac7 Kb8 17.Ae8 f5 18.Fd6 Ka8 (D) hamlelerinden sonra beyaz taşların oldukça aktif olduğunu görebiliyoruz ve isterse Ac7-e8 ile siyah kaleyi sürekli isteyerek oyunu berabere yapabilirdi.

13…h5 (D)

Arda’nın harcadığı süreye bakınca hazırlığının bittiğini anlıyorum. Fakat hesap gücünün kuvveti ile birlikte konumu doğru değerlendirip, kuvvetli hamleyi bulmayı başarıyor.

14.Vg3?! (D)

Edvin, kontrolü kaybetmek üzere! Hem ciddi süreler harcıyor hem de şüpheli hamleler yapmaya devam ediyor. Açıkçası konum o kadar kaotik ki hesap gücünün yanı sıra konumun dinamiklerini iyi anlamak gerekiyor. Beyaz savaşabilmek için 14.Vf3 Vf6 15.Vxf6 gxf6 16.f4 Axf4 17.g3 Axd3 18.Kxf6 (D) hamlelerinden sonra oluşan aşırı karmaşık devam yolunu tercih etmeliydi.

14…h4 15.Vg4?! (15.Vf3) f5 16.Vd1 (D)

16…Af4?! (D)

Arda, rakibinin fikrini engellemek adına dinamik bir hamle oynadı. Açıkçası bu tercihin büyük bir problem olduğunu düşünmüyorum. Ancak baskıyı daha da artıracak olan 16…h3 (D) hamlesinin daha sert olduğuna inanıyorum.

Fikri daha iyi anlayabilmeniz için biraz daha detaya inmek istiyorum. Bu hamleden sonra artık 17.Fxf5? hamlesi çalışmaz. Çünkü 17…hxg2 18.Şxg2 (18.Ke1 Vh4 -+) Af4-+ (D)

Eğer 17.g3 hamlesi ile birlikte h dikeyini kapalı tutmaya çalışırsa 17…e4! 18.Fc4 Ae5 19.Fxd5 Af3+ 20.Şh1 exd5 21.Vxd5+ Şh7 (D) hamlelerinden sonra siyah fazla piyonunu geri vererek beyaz şahın konumunu zayıflatmayı başarmıştır.

17.Şh1 Ae7?! (D)

Masa başında özellikle de takım karşılaşmalarında bu tip konumları oynamak oldukça zordur. Çünkü sadece bireysel değil, alınacak riskler takımı da etkileyecektir. Bu yüzden sporcular takım müsabakalarında çoğunluk daha sağlam ve garantici oynamaya çalışırlar. Bu tip konumları bilgisayar analizi açık iken değerlendirmek tabii ki de kolaydır ancak tahta başında karar vermek ciddi bir hassasiyet gerektirir. Arda’nın fikri ise oldukça insanidir. Olabildiğince şah kanadına taş getirmek. Daha serti 17…Va5 18.Ac4 Va6 (D) gibi doğal olmayan bir varyantı içeriyordu.

18.Ke1?! (18.Fb5) Aeg6 19.Ff1 Fd7 (D)

15.Fb5? (D)

Edvin, mücadeleyi biraz daha uzatabilmek adına 20.Ac4 Fc6 21.Vxd8+ Kxd8 22.Şg1 Kh5 (D) varyantını tercih edebilirdi.

 

Tabii ki de bu varyant sonucu değiştirmeyecekti ancak takım müsabakalarında, sporcular kayıp konumda olsalar bile olabildiğince karşılaşmayı uzatmaya çalışırlar. Bunun sebebi ise diğer takım arkadaşlarını oyunun erken safhalarında baskı altına almamaktır.

20…Fxb5 21.Axb5 Va5 (D)

22.Vd7 Şh7! (D)

23.Fd6 a6 24.Ac7?! (D)

Edvin, sona doğru yaklaşıyor. Açıkçası 24.Fxe5 Axe5 25.Kxe5 axb5 26.Vd4 Va4 (D) taş geri oynamak mücadeleyi daha da uzatırdı ancak Arda karşısında sonucun farklı olacağını düşünmüyorum.

24…Kad8 25.Fb4 Vb6 (D) 0-1

Ardayı küçük yaşlarından beri tanırım. Her zaman kendini geliştiren ve saygı konusunda taviz vermeyen bir sporcu oldu. Arda’nın bu muhteşem galibiyetini sizlerle paylaşırken son normlarını da tamamlayıp GM olacağına inancım tam.